Rus ambargosu dava konusu olabilir

İstanbul Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Artıran, Rusya'nın Türkiye menşeli gıda ürünlerine uyguladığı ithalat kısıtlamasının dava konusu edilebileceğini söyledi.

Ana Sayfa
6 Ocak 2016 Çarşamba
Türkiye'nin, ürünlerini gümrüklerde gereğinden uzun süre bekleterek zarar görmesine neden olan Rusya'yı, Genel Ticaret ve Tarifeler Anlaşması (GATT) ile Sağlık ve Bitki Sağlığı Anlaşması hükümleri kapsamında Dünya Ticaret Örgütüne (DTÖ) şikayet edebileceği belirtildi.
 
İstanbul Bilgi Üniversitesi Uluslararası Ticaret ve Tahkim Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Pınar Artıran, AA muhabirine, DTÖ sistemi içerisinde ülkelerin normal koşullar altında birbirlerine karşı mal ticareti bakımından GATT prensipleri çerçevesinde ayrımcılıktan uzak davranma zorunlulukları bulunduğunu söyledi.
 
Artıran, istisnai durumlarda ve 'gereklilik' testinden geçmeleri halinde ticarette eşitlik prensibi yükümlülüklerinin bir kenara bırakılabileceğini de dile getirdi.
 
Aynı prensip ve bağlantılı hak ve yükümlülüklerin, hizmetler ticaretini düzenleyen Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması (GATS) kapsamında da yer aldığını anlatan Artıran, "Halihazırda Rusya'nın Türkiye menşeli gıda ürünlerine uyguladığı ithalat kısıtlaması, gerek GATT Anlaşması'nın maddeleri ve gerekse DTÖ'nün 'Sağlık ve Bitki Sağlığı Anlaşması' hükümleri kapsamında dava konusu edilebilir. Öte yandan Rusya Federasyonu ile ticari ilişkilere konu teşkil eden turizm ve inşaat hizmetleri alanında da GATS'tan kaynaklanan benzer hak ve yükümlülüklerin tartışılması söz konusu olabilecektir" diye konuştu.
 
"Rusya, 'Güvenlik İstisnası'nı gerekçe gösterebilir"
 
Pınar Artıran, ekonomik ve ticari yaptırımların genellikle politik sebeplerle gündeme getirildiğini ancak DTÖ kuralları çerçevesinde bu duruma Rusya'nın "ulusal güvenlik menfaati"ni gerekçe olarak sunabileceğini vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
 
"Bu hüküm GATT 21 ve GATS'ın ilgili maddelerinde yer alan 'Güvenlik İstisnası' olup, üye devletlerin esaslı güvenlik menfaatlerini korumak üzere gerekli addettikleri durumlarda ticari ve ekonomik yaptırım uygulama hakkını saklı tutuyor."
 
Artıran, söz konusu maddenin, politik nitelik taşıması nedeniyle daha önce hiçbir GATT/DTÖ paneli aracılığıyla uyuşmazlıkların çözümü mekanizması çerçevesinde ileri sürülmediği için bu konuda bir içtihat bulunmadığını belirterek, "Ayrıca DTÖ üyesi devletler de yine genel olarak bu konu ile ilgili ihtilaflarda pozisyon almaktan veya taraf tutmaktan imtina ederler" diye konuştu.
 
"Keyfi bir uygulama"
 
TEPAV Çok Taraflı Ticaret Araştırmaları Merkezi Başkanı Bozkurt Aran da DTÖ'nün belirli istisnai durumlarda ülkelere mal ithalatını yasaklama kararı almasına izin verdiğini anımsattı. Rusya'nın Türkiye'ye uyguladığı ambargoyu iç hukuk kurallarına dayandırdığını dile getiren Aran, bunun DTÖ'nün 21. maddesine atıfta bulunarak gerçekleştirilmediğine dikkat çekti. Aran, şu değerlendirmelerde bulundu:
 
"Bunun bir nedeni olmalı. DTÖ'ye atıfta bulunması için Rusya'nın kendisini yakın tehdit altında gördüğünü söylemesi gerekiyor. O zaman da muhtemelen Rusya'nın uluslararası ilişkileri sorgu altına alınabilinir. Rusya'nın Türkiye'ye karşı ekonomik ve ticari yaptırım düzenlemeleri yüzde yüz DTÖ kurallarına aykırı. Rusya, Türk mallarının içinde de seçim yapıyor. Örneğin limona yasak koymuyor, diğer mallara yasak koyuyor. Rusya'nın hukuken bunu yapması mümkün değil. Bu, keyfi bir uygulamanın sonucu." 

AA
BENZER HABERLER
ÖNE ÇIKAN HABERLER
YAZARLAR
Millet Gazetesi internet sitesinde yayınlanan haber, yazı, resim ve fotoğrafların FESK ve Basın Kanunundan kaynaklanan her türlü hakları Koza İpek Gazetecilik ve Yayıncılık A.Ş. ' aittir. İzin alınmaksızın, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez.